Van travertenleri, doğal bir güzellik olarak bilinen ve yer altı sularının benzersiz bir süreçle yüzeye çıkması sonucu oluşan ilginç yapılar arasında yer alır. Bu mineral zenginliği, yerin derinliklerinden gelen suyun mineral bileşenlerinin, çeşitli fiziksel ve kimyasal değişimlerle traverten formasyonlarına dönüşmesiyle ortaya çıkar. Bu süreç, hem jeolojik hem de hidrolojik etkenlerin bir araya gelmesiyle şekillenir.

Van travertenlerinin oluşumu, kalsiyum karbonat içerikli yer altı sularının yeryüzüne çıkması ve bu minerallerin çökelmesi sonucu gerçekleşir. Süreç şu şekilde ilerler:

1. Derinlerde bulunan su ve karbondioksit birleşerek karbonik asidi oluşturur.
2. Karbonik asit, derinlerdeki mermer ve kireçtaşı gibi karbonatlı kayaçları ergiterek kalsiyum bikarbonatça zengin suları meydana getirir.
3. Bu sular, yerin derinliklerindeki basıncın etkisiyle yüzeye doğru zorlanır.
4. Yüzeye çıkan su, ani basınç ve sıcaklık azalmasına bağlı olarak içinde bulunan kalsiyum bikarbonat, kalsit ve karbondioksit şeklinde ayrışır ve travertenleri oluşturur.

Van travertenlerinin bulunduğu bölgenin su sıcaklığı yaklaşık 20°C’dir.