Traverten, doğal bir oluşum olarak, yer altı sularının kimyasal etkileşimleri sonucunda meydana gelir. Özellikle sıcak veya soğuk kaynaklardan çıkan suların içindeki mineraller, çevresel faktörlerle birleşerek zamanla katmanlı yapılar oluşturur. Bu süreç, binlerce yıl süren bir dizi fiziksel ve kimyasal değişimle şekillenir ve travertenin eşsiz estetiğini ortaya çıkarır.

Traverten oluşum süreci şu şekilde işler:

1. Yer altı sularının hareketi. Kalsiyum bikarbonat içeren sıcak veya soğuk yer altı suları yüzeye çıkar.
2. Karbondioksit kaybı. Su, atmosferle temas ettiğinde içindeki karbondioksit buharlaşır.
3. Kalsiyum karbonat çökelimi. Karbondioksit kaybıyla kalsiyum karbonat (CaCO3) çökelir ve kabuklar halinde birikir.
4. Birikim ve katmanlaşma. Çökelme devam ettikçe traverten katmanları üst üste birikir ve teraslar oluşur.
5. Renk ve desen oluşumu. Birikimde demir oksitler, manganez ve diğer safsızlıklar, travertenin rengini ve damar yapısını belirler.

Traverten oluşumu, sürekli su akışı gerektirir; su akışı durduğunda traverten bozulabilir ve beyazlığını kaybedebilir. Traverten oluşumunun gözlemlendiği bazı yerler:

• Denizli'deki Pamukkale travertenleri;
• Tokat'ın Reşadiye ilçesinde 86 yıl önce yaşanan Erzincan depremi sonrası ortaya çıkan termal su kaynağı.