Amasya, tarihi dokusunu koruyan benzersiz bir şehir olup, özellikle 19. yüzyıldan kalma evleriyle dikkat çekmektedir. Yeşilırmak Nehri'nin kıyısında konumlanan bu yapılar, Osmanlı mimarisinin zarif örneklerini sergilemektedir. Amasya'nın tarihi evleri, hem estetik hem de kültürel anlamda zengin bir miras sunarak ziyaretçilerine geçmişin izlerini yaşatmaktadır.

Amasya'nın tarihi evleri, genellikle 19. yüzyıla ait olup, Yeşilırmak sahil şeridinde yer alır. Bu evler, Yalıboyu Evleri olarak bilinir ve Osmanlı dönemi mimari özelliklerini taşır. Özellikleri:

• Yapı Tekniği: Hımış ve Bağdadî teknikle yapılmış, ahşap çatkı arası kerpiç dolguludur.
• Düzen: Genellikle yan yana, bitişik nizâm olarak düzenlenmiştir.
• Plan: Bodrum üzeri tek kat veya iki katlıdır. İkinci katlarda cumbalar bulunur.
• Bölümler: Haremlik ve selamlık bölümlerinden oluşur.
• Bahçe ve Avlu: Avlulu ve bahçelidir.
• Pencereler: Giyotin tarzında olup, üçlü gruplar halinde düzenlenmiştir.

Bu evler, günümüzde otel, kafe, bar veya restoran olarak hizmet vermektedir.