Alanya Kalesi, tarih boyunca çeşitli saldırılara karşı koyabilmek için etkili bir savunma mimarisi geliştirmiştir. Bu stratejiler, kalenin coğrafi konumunu ve dönemin askeri teknolojilerini en iyi şekilde kullanarak, düşmanların erişimini zorlaştırmayı amaçlamıştır. İç kale ile dış surlar arasındaki yapı, savunmanın katmanlı bir şekilde inşa edilmesi sayesinde, düşman saldırılarında daha fazla dayanıklılık sağlamıştır. Kalede yer alan çeşitli yapılar ve su sistemleri, sadece askeri işlevsellik değil, aynı zamanda yaşam alanları için de kritik öneme sahiptir.

Alanya Kalesi'nin savunma stratejileri arasında şunlar öne çıkmaktadır:

• Üç katmanlı savunma sistemi. Kale; iç kale, orta kale ve aşağı kale olmak üzere üç seviyeden oluşur.
• 6,5 kilometrelik surlar. Surlar, Kızılkule'den başlayarak planlı bir şekilde Ehmedek, İçkale, Adam Atacağı, Cilvarda Burnu, Arap Evliyası ve Esat Burcu'nu takip eder.
• 140 burç ve 83 kule. Bu savunma yapıları, Orta Çağ fortifikasyon tekniklerinin mükemmel bir örneğini sunar.
• Su sarnıçları. Kale içinde bulunan 400 civarındaki sarnıç, antik dönem su mühendisliğinin başarılı örneklerindendir ve günümüzde de kullanılmaktadır.
• Stratejik konum. Kale, denizden ve karadan zor ulaşılabilir olması ve doğal olarak korunaklı oluşuyla dikkat çeker.

Ayrıca, Selçuklu döneminde Alaeddin Keykubad tarafından inşa edilen Kızıl Kule, Selçuklu Tersanesi ve Tophane gibi yapılar da kalenin savunmasını güçlendirmiştir.