Alaca Mescit, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde farklı tarihsel ve mimari özelliklere sahip olan yapıların genel adıdır. Bu mescitler, Osmanlı döneminin dinî hayatını yansıtan önemli örneklerdir. Alaca Mescitler, sadece ibadet yerleri olarak değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel etkinliklerin merkezi olarak da hizmet vermiştir. Her birinin kendine has hikayesi ve tarihi geçmişi bulunmaktadır; bu nedenle, Alaca Mescitler, yerel tarih ve kültür açısından büyük bir öneme sahiptir.

Alaca Mescit'in tarihi hakkında bazı ek bilgiler:

• Balıkesir Alaca Mescit: Yapının kitabesi günümüze ulaşmadığından kesin yapım tarihi ve banisi bilinmemektedir. Ancak, mimari özellikleri itibarıyla klasik Osmanlı şehir mescitlerinin sade örneklerinden biri olduğu değerlendirilmektedir. 1911 yılında kapsamlı bir onarım geçirmiştir. 15 Mayıs 1919'da İzmir'in işgali sonrası, 18 Mayıs 1919'da Alaca Mescit'te düzenlenen mevlit programı, işgallere karşı ilk sivil direniş toplantılarından birine dönüşmüştür.
• İzmit Alaca Mescit: Bizans Dönemi'ne ait Jüstinyen Sarayı kalıntıları üzerine, İzmit Kadısı El Hac Mustafa bin Mehmet el Gümüşzade tarafından 1598 tarihinde yaptırılmıştır. 17 Ağustos 1999'daki Marmara Depremi'nde ağır hasar almış, ardından aslına uygun olarak yeniden inşa edilmiştir.
• Üsküdar Alaca Minare Mescidi: Kanunî devri kaptanlarından Murad Reis tarafından yaptırılmıştır. Zamanla harap olan mescit, Sultan I. Mahmut'un annesi Saliha Sultan tarafından yeniden inşa ettirilmiştir.