Alanya Kalesi, tarih boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan bir yapıdır. Bu kalenin inşa edilme amacı, sadece askeri bir savunma sistemi oluşturmak değil, aynı zamanda bölgedeki siyasi ve ticari etkinlikleri korumaktır. Farklı dönemlerde çeşitli yapılar eklenerek güçlendirilmiş olması, onu sadece bir kale değil, aynı zamanda kültürel bir miras haline getirmiştir. Alanya Kalesi'nin yapılaşması, hem askeri stratejiler hem de dini inançların bir yansıması olarak karşımıza çıkar.

Alanya Kalesi'nin yapılma amacı, yerleşim yerinin sınırlarını çevreleyen bir koruma şeridi oluşturmaktır. Bunun yanı sıra, Roma ve Selçuklu dönemlerinde kaleye ibadet amacıyla da yapılar eklenmiştir. Selçuklu döneminde İçkale, askeri ve idari merkez olarak kullanılmıştır. Alanya Kalesi'nin inşa süreci şu şekilde özetlenebilir:

• MÖ 2. yüzyıl. İri blok taşlı, harçlı Helenistik sur duvarı, Diototos Tryphon tarafından yapılmıştır.
• MÖ 65. Roma'lı Pompeius, korsan egemenliğini sona erdirmiş ve şehri çevreleyen surları genişletmiştir.
• 13. yüzyıl. Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubad, mevcut surları sağlamlaştırıp genişletmiş, tersane, Kızılkule ve İçkale gibi yapıları inşa ettirmiştir.

Alanya Kalesi, tarih boyunca Roma, Bizans, Selçuklu, Kıbrıs Krallığı, Osmanlı ve Türkiye'nin kontrolüne geçmiştir.